Dwór w Palczynie

To chyba jedno z najbardziej niepokojących i tajemniczych miejsc, jakie odwiedziłem w ostatnim czasie. Opuszczone, zamknięte, z interesującą, a nawet tragiczną historią, której fragment wiąże się ze zbrodniarzem. Miejsce to odwiedziłem podczas wycieczki kończącej ubiegły rok, prowadzącej przez Gniewkowo, Łabiszyn i Szubin, ale i kilka wsi. Między Gniewkowem a Łabiszynem, przy DW 246 znajduje się miejscowość Palczyn. Już z owej drogi intryguje kamienny mur i długa ściana budynku gospodarskiego, ale nade wszystko gęsty park i migoczący w nim budynek. To dwór, którego historia sięga połowy XIX wieku – wtedy powstała najstarsza, niska część; w latach 20. XX wieku dobudowano do niej od północy nową, piętrową. Od 1846 do 1945 roku majątkiem władała rodzina Jahnzów. Jej ostatni przedstawiciel w Palczynie, Urlich Jahnz, członek SS, wraz z Otto Christianem von Hirschfeldem pijani wyruszyli nocą 22/23 października 1939 do inowrocławskiego więzienia, gdzie zamordowali 56 Polaków. Te tragiczne wydarzenia odbiły się echem w całej Europie, zyskały miano Krwawej Niedzieli. Skazany na więzienie został tylko Hirschfeld; Jahnza uniewinniono. W 1945 roku został schwytany i rozstrzelany przez żołnierzy radzieckich. W 1946 roku dwór został przejęty przez Skarb Państwa i rozparcelowany. W 1955 roku utworzono w nim szkołę podstawową, dobudowując od wschodu salę gimnastyczną i klatkę schodową. W 1991 roku dostawiono od południa nowy budynek szkolny, a dwór posłużył jako mieszkania dla nauczycieli. W 2000 roku opuścił go ostatni lokator, a szkołę zamknięto w 2014 roku. Cały obiekt, będący własnością gminy, początkowo nie był przeznaczony na sprzedaż, lecz dzierżawę (inna sprawa, że władze gminne chciały otworzyć w nim Środowiskowy Dom Samopomocy); w końcu jednak zdecydowano się poszukać kupca. Znajdujący się na zachód od dworu plac zabaw jest chyba jedynym miejscem, gdzie zaglądają ludzie. Może też tylko nowy budynek dawnej szkoły – który służy sezonowo jako obwodowa komisja wyborcza (być może także jako miejscowa świetlica). Dwór wygląd kiepsko, wymaga gruntownego remontu, podobnie jak park ze stawem. Koniecznie trzeba wspomnieć o zabudowaniach folwarcznych, z których największe wrażenie wywołuje masywny spichlerz. Ale to już temat na jeden z kolejnych blogowych wpisów.

  • Miejsce: Palczyn, gm. Złotniki Kujawskie, pow. inowrocławski, woj. kujawsko-pomorskie
  • Kalendarium: poł. XIX w. – budowa (tzw. stary dwór); lata 20. XX w. – dobudowa (tzw. nowy dwór); l. 50. XX w. – dobudowa od wschodu sali gimnastycznej i klatki schodowej; 1991 – dobudowa od południa nowego budynku szkolnego oraz remont dworu
  • Stan: dst
  • Możliwość zwiedzania: nie
  • Inne: wpisany do rejestru zabytków 28.10.1992 pod numerem A/340/1-3
  • Źródła: Wikipedia, pomorska.pl, inowrocław.naszemiasto.pl; zabytek.pl, mapy.zabytek.gov.pl, polskiezabytki.pl, OpenStreetMap
  • Zdjęcia wykonane: 2022-12-29


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.