Ruiny zamku dybowskiego w Toruniu

Wstyd się przyznać, ale dopiero po ponad 30 latach, od kiedy jestem związany z Toruniem, odwiedziłem jeden z najciekawszych, najstarszych, a zarazem najbardziej zaniedbanych zabytków w Toruniu. Lepiej późno, niż wcale – jak powiadają. I słusznie, bowiem rowerowa wyprawa z początku maja była jedną z ciekawszych, jakie udało mi się odbyć. Tym zabytkiem są ruiny zamku dybowskiego w Toruniu, znajdujące się kilkaset metrów na zachód od starszego, drogowego mostu przez Wisłę. Historia zamku dybowskiego rozpoczyna się wraz z pokojem w Mełnie, podpisanym w 1422 roku między zakonem krzyżackim a królestwem polskim. Wówczas to Wisła stała się, na kilkadziesiąt lat, rzeką graniczną między oboma państwami. Na lewobrzeżu Władysław Jagiełło lokował miasto Nieszawę i rozpoczął budowę zamku. Wszystko to po to, by kontrolować szlak wodny (Wisłę), a zarazem stworzyć konkurencję dla Torunia. Te funkcje i Nieszawa, i zamek pełniły dość krótko (z przerwą w latach 1431-1435, kiedy były w rękach krzyżackich) – po około 40 latach Nieszawa została przeniesiona ok. 30 km w górę rzeki, a zamek dybowski stał się siedzibą polskich starostów, tracąc zadania strażnicy. Jego stan, z wieku na wiek pogarszał się – najpierw za sprawą próby wysadzenia w powietrze przez Szwedów w 1656 roku, potem stanowił miejsce, skąd Szwedzi w 1703 roku ostrzeliwali Toruń, w 1813 roku w murach zamku bronili się przed Rosjanami żołnierze napoleońscy, a w XIX wieku obiekt został włączony do Twierdzy Toruń. Pierwsze prace konserwatorskie i remontowe podjęto w 1936 roku, następnie w latach 1969-1972; ostatnie – jak na razie – w latach 1998-2002. Do naszych czasów zachowała się wieża bramna, otoczony murem dziedziniec i fragmenty murów budynku mieszkalnego. Niestety, obiekt, choć tak atrakcyjny pod względem historycznym i położenia, jest obecnie opuszczony i dewastowany. Przez jakiś czas był zabezpieczony, odbywały się w nim różnego rodzaju wydarzenia grup rekonstrukcyjnych. Działanie władz miasta w kontekście zamku dybowskiego (którego Toruń jest właścicielem) jest dla mnie zupełnie niezrozumiałe. To miejsce powinno tętnić życiem. Cóż, marzenia.

  • Miejsce: Toruń, woj. kujawsko-pomorskie
  • Geolokalizacja: 53.001214, 18.600065
  • Kalendarium: ok. 1425 – rozpoczęcie budowy; XVIII-XIX w. – zniszczenia; poł. XIX w. – włączenie w system obronny Torunia; 1936 – prace konserwatorskie; 1969-1972 – prace remontowe, m.in. rekonstrukcja wieży bramnej; 1998-2002 – badanie archeologiczne
  • Stan: trwała ruina
  • Możliwość zwiedzania: tak
  • Inne: wpisany do rejestru zabytków 13.02.1934 pod numerem A-140 oraz 09.10.2006 pod numerem A/919
  • Źródła: mapy.zabytek.gov.pl, zabytek.pl; Sypek Agnieszka i Robert, Zamki i obiekty warowne – od Malborka do Torunia, Oficyna Wydawnicza Alma-Press, Warszawa; OpenStreetMap
  • Zdjęcia wykonane: 2022-05-05


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.