Dawna Królewska Fabryka Karabinów w Gdańsku

Dzisiejszym blogowym wpisem powracam do Dolnego Miasta – części mojego ukochanego Gdańska, którą odwiedziłem z aparatem fotograficznym na początku tego roku i która mnie zachwyciła i wciągnęła swym klimatem naznaczonym starymi kamienicami, ceglanymi budynkami, fortyfikacjami i brukiem. Tym razem kilka słów i zdjęć miejsca, które od jakiegoś już czasu budzi się do nowego życia, stając się niemal kulturalno-usługowym centrum tej części miasta; mowa o dawnej Królewskiej Fabryce Karabinów, którą łatwo znajdziemy przy ulicy Łąkowej (pod numerem 35/38). Historia tego miejsca jest niemal od początku związana z fabryką broni. Początkowo w tym miejscu (prawdopodobnie od lat 70. XVIII wieku) znajdowała się rafineria cukru. W 1839 roku na jej miejsce została przeniesiona fabryka karabinów (znajdująca się dotąd w Osieku). Właścicielem zakładu był wówczas Johann Ferdinand Geschakt. W ciągu następnych kilkunastu lat fabryka przechodziła z rąk do rąk, by ostatecznie zostać wykupioną przez państwo pruskie, które utworzyło Królewską Fabrykę Karabinów (Königliche Gewehr-Fabrik). Zakład rozwijał się, produkując m.in. słynny karabin Mauser. Ów rozwój dotyczył m.in. przestrzeni potrzebnej do produkcji, a także coraz liczniejszego personelu i ilości produkowanej broni. W 1921 roku zakończył działalność – znalazł się na terenie Wolnego Miasta Gdańska, którego jedną z podstaw była demilitaryzacja. Maszyny fabryczne zostały zakupione przez Polskę i trafiły do tworzącej się fabryki w Radomiu, natomiast obiekty przy ulicy Łąkowej zajęły liczne przedsiębiorstwa, zajmujące się tak różnymi branżami, jak np. produkcją czekolady, guzików, liczydeł, wody mineralnej, piwa, grzebieni. Po II wojnie światowej, która nie przyniosła obiektom zniszczeń, wnętrza dawnej fabryki służyły kolejnym przedsiębiorstwom, m.in. futrzarskiemu, czy producentowi obrabiarek. Okres transformacji ustrojowej to wzloty i upadki kolejnych przedsiębiorstw. W 2005 roku upadający zabytek nabył weterynarz i przedsiębiorca Marcin Krzemiński, który nie tylko ulokował wewnątrz swoją klinikę, ale także część pomieszczeń wynajął na cele usługowe – kawiarni, fryzjera, czy artystom. Galeria zdjęć dołączona do niniejszego wpisu mogłaby być dużo szersza, jednak podczas spaceru skoncentrowałem się na sfotografowaniu dwóch budynków od strony ulicy Łąkowej – jednego na planie podkowy i drugiego pomiędzy jej częściami – ten budynek służy chyba celom mieszkalnym, a na pewno uległ przebudowie (na starych zdjęciach widać, że dach i poddasze wyglądały inaczej, niż dzisiaj – być może uległy zniszczeniu). Wiem, że podczas kolejnego pobytu w Gdańsku będę musiał koniecznie wrócić na Łąkową i wypić kawę wśród starych murów dawnego Gdańska.

  • Miejsce: Gdańsk (woj. pomorskie)
  • Kalendarium: XIX w. – budowa
  • Stan: db
  • Inne: obecnie siedziba m.in. kliniki weterynaryjnej, kawiarni, zakładów usługowych i in.
  • Możliwość zwiedzania: nie (częściowo z zewnątrz)
  • Źródła: trojmiasto.pl, ibedeker.pl, Aleksander Masłowski, Historia Dolnego Miasta do 1945 roku, „Stowarzyszenie Opowiadacze Historii Dolnego Miasta w Gdańsku”, Gdańsk 2016; OpenStreetMap
  • Zdjęcia wykonane: 2022-01-16


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.