Cmentarz ewangelicki we Włęczu

W ostatnich tygodniach podróżuję wokół Torunia i po ościennych powiatach (szczególnie chełmińskim), odkrywając miejsca niezwykłe, do których chciałem dotrzeć już dawno, a z różnych względów przez lata jeszcze ich nie odwiedziłem. Wśród nich są nieczynne cmentarze ewangelickie, stanowiące miejsca nie tylko sprzyjające zamyśleniu nad kruchością ludzkiego istnienia, ale również będące wspaniałymi świadkami lokalnej historii. Wczoraj, w świąteczny poniedziałek, odwiedziłem nie tylko znakomity punkt widokowy na Wisłę we wsi Łęg-Osiek, ale nareszcie dotarłem do miejsca oddalonego o dodatkowe 3,5 km – do wsi Włęcz. Tak naprawdę to miejsce trudno obecnie nazwać wsią – zabudowań mieszkalnych prawie tam nie ma. Ale są niemi świadkowie historii, a wśród nich cmentarz ewangelicki. Jego początki datuje się na około 1630 rok, a związane jest to z osadnictwem menonickim. Potop szwedzki przyniósł zniszczenie miejscowości, odrodzonej w 1706 roku osadnictwem luteran. Opuszczenie Włęcza przez ewangelików w 1945 roku doprowadziło m.in. do stopniowego niszczenia cmentarza. Na szczęście, dzięki społecznikom (zwłaszcza ze Stowarzyszenia „Czyż-nie” i SP w Czernikowie) cmentarz został uporządkowany, otoczony drewnianym ogrodzeniem, obok którego nawet postawiono ławy, ławki i stojaki dla rowerów! Co więcej, zabytek został w 2018 roku wpisany do stosownego rejestru, dzięki czemu udało się uniknąć zniszczeń, jakie groziły cmentarzowi ze strony energetycznej inwestycji planowanej w tym miejscu (tamy na Wiśle). Na obszarze prawie pół hektara możemy bez problemu odnaleźć ponad 40 nagrobków różnego typu. W południowo-wschodniej części trzeba koniecznie zobaczyć dzwonnicę z początku XX wieku, wyremontowaną, także wpisaną do rejestru zabytków. Niestety, nie udało mi się zobaczyć pobliskiej, XIX-wiecznej chaty kantora, ale to dlatego, że obecnie trwają przy niej prace konserwatorskie i widoczny jest jedynie… komin. Po ich zakończeniu na pewno wrócę do Włęcza i Wam też to polecam.

  • Miejsce: Włęcz, gm. Czernikowo, pow. toruński, woj. kujawsko-pomorskie
  • Data założenia: ok. 1630
  • Wyznanie: ewangelickie (pierwotnie cmentarz menonicki)
  • Stan: dst
  • Powierzchnia: ok. 0,4 ha
  • Inne: nieczynny; wpisany do rejestru zabytków 09.05.2018 pod numerem A/1742/1-3 (razem z dzwonnicą i chatą kantora)
  • Możliwość zwiedzania: tak
  • Źródła: Lapidaria, zabytek.pl, OpenStreetMap
  • Zdjęcia wykonane: 2022-04-18


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.