Cerkiew pw. Soboru Przenajświętszej Bogurodzicy i proroka Eliasza w Hłomczy

Po przerwie zapraszam dziś na kolejną wirtualną wycieczkę Szlakiem Architektury Drewnianej. Wybierzemy się nieco na północ od Sanoka, do wsi Hłomcza. Tam, na niewielkim wzgórzu zobaczymy cerkiew greckokatolicką pw. Soboru Przenajświętszej Bogurodzicy i proroka Eliasza. Otoczona starymi drzewami, kamiennym murkiem, widoczna z drogi stoi w tym miejscu od 1859 roku, choć sama parafia jest dużo starsza i sięga kilku wieków wstecz. W tym samym roku, co cerkiew, wzniesiono murowaną dzwonnicę. Wiszą na niej trzy dzwony – dwa XIX-wieczne i jeden z 1668 roku. Na teren przycerkiewny wchodzi się po kilku schodach przez murowaną bramę. Nie jest to szczególnie zachwycający element całości ogrodzenia, ale kamienny, niewysoki mur jak najbardziej może się podobać. Co ciekawe, w 1952 roku został niestety częściowo rozebrany (w ten sposób pozyskano materiał budowlany dla miejscowej spółdzielni produkcyjnej…). Wokół cerkwi znajdziemy także nieliczne, ale bardzo ciekawe nagrobki, na których zachowały się częściowo metalowe krzyże. Warto także zwrócić uwagę na dwa kilkusetletnie dęby – Cyryl i Metody, jak nazywają je miejscowi. Obok dzwonnicy stoi młodszy – Metody – liczący sobie 700 lat; starszy, bliżej Sanu, to 800-letni Cyryl, który w latach 1939-1941 służył Niemcom jako wieżyczka obserwacyjna pobliskiej (na Sanie) granicy z ZSRR… Pierwotnie i dzisiaj cerkiew służy grekokatolikom, ale gdy w 1945 roku wysiedlono na Ukrainę mieszkańców Hłomczy (również miejscowych parafian), świątynia przeszła w ręce katolików. Od 1960 roku służyła wyznawcom prawosławia, a parafią greckokatolicką stała się ponownie w 1990 roku. W tym samym roku została (razem z cmentarzem) wpisana do rejestru zabytków (dzwonnicę i ogrodzenie wpisano dopiero 27 lat później). Na dodanych przeze mnie zdjęciach widać piękne, błękitne niebo i nieco chmur nad zabytkiem, wydawałoby się, że niegroźnych. Ale pogoda zmieniła się bardzo szybko i już godzinę później intensywna ulewa kazała zakończyć wyprawę szlakiem cerkwii…

  • Miejsce: Hłomcza, gm. Sanok, pow. sanocki, woj. podkarpackie
  • Wyznanie: greckokatolickie
  • Diecezja: archidiecezja przemysko-warszawska
  • Data budowy: 1859
  • Stan: bdb
  • Możliwość zwiedzania: ???
  • Inne: wpisana do rejestru zabytków 12.11.1990 pod numerem A-222 (cerkiew i cmentarz); dzwonnica i ogrodzenie wpisane do rejestru zabytków 09.05.2017 pod numerem 1467
  • Źródła: Wikipedia, Wikipedia, Robert Bańkosz, Cerekwie Szlaku Ikon, Wydawnictwo Arete, Krosno 2010, nid.pl, OpenStreetMap
  • Zdjęcia wykonane: 2021-07-18


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.