Dawny gmach Dyrekcji Kolei w Bydgoszczy

Jednym z miejsc, do których chciałem dojść i zobaczyć oraz sfotografować podczas spaceru po Bydgoszczy kilkanaście dni temu był gmach dawnej Dyrekcji Kolei. Na obejrzenie go i wykonanie zdjęć poświęciłem najwięcej czasu (poza stacją z dworcem), ale już wiem, że to i tak za mało – tak piękny budynek wymaga dużo więcej uwagi. Ale, do rzeczy. Rozwój kolei w Bydgoszczy w drugiej połowie XIX wieku wymuszał zwiększenie zatrudnienia pracowników biurowych, rozproszonych początkowo po różnych miejscach. Pojawił się wówczas pomysł przeniesienia Królewskiej Dyrekcji Kolejowej do innego miasta, udało się jednak ostatecznie uruchomić machinę urzędniczą odpowiedzialną za uchwalenie budżetu, wykupienie działek budowlanych i prace projektowe. Trwało to ponad 3 lata, aż w 1886 roku rozpoczęto prace budowlane, zakończone w 1889 roku. Nic dziwnego, że trwały tak długo – wzniesiono gmach na planie prostokąta o bokach 93,72 x 62,88 m, o powierzchni około 6000 m2, z trzema dziedzińcami. Projektanci – Martin Philipp Gropius oraz Heino Schmieden zwrócili uwagę nie tylko na funkcjonalność, ale i na estetykę budynku. A ta po prostu zachwyca – cegła i piaskowiec ułożone zostały w stylu nawiązującym do gotyku, romanizmu i renesansu. Mnogość detali (w tym płaskorzeźba z uskrzydlonym kołem – symbol kojarzony z kolejnictwem) przykuwa oko. Choć, trzeba to jasno napisać, że dzisiejszy stan budynku nie jest najlepszy – zdecydowanie remont elewacji spowodowałby, że dawny gmach kolejowej dyrekcji przyćmiłby swoim blaskiem wiele innych lokalnych zabytków. Trudno stwierdzić, czy i kiedy tak się stanie, gdyż po wielu latach użytkowania przez kolej (a właściwie różne kolejowe instytucje) obiekt przejęło miasto, ale trudno połapać się w zawirowaniach własnościowych i użytkowych; jedno jest pewne – znajdziemy dziś wewnątrz prywatne lecznice, ale gmach raczej na pewno nie jest wykorzystany w całości. Nie jest to także miejsce do zwiedzania, choć fragment wnętrza można zobaczyć (ja nie zaryzykowałem z uwagi na pandemię). Zobaczyć warto także budynek znajdujący się obok gmachu – nieduży, ceglany z charakterystycznym kominem. Znajdowały się tam pierwotnie kotły  do ogrzewania wody i maszyna parowa do napędu prądnicy – a wszystko to dla elektrycznego oświetlenia i centralnego ogrzewania w gmachu dyrekcyjnym. Po podłączeniu go w późniejszym czasie do sieci miejskich obiekt gospodarczy zmienił swoje przeznaczenie, mieszcząc m.in. drukarnię biletów. Dziś jest zamknięty, a częściowo zamieszkany.

  • Miejsce: Bydgoszcz, woj. kujawsko-pomorskie
  • Data budowy: 1886-1889
  • Stan: db+
  • Możliwość zwiedzania: nie
  • Inne: wpisany do rejestru zabytków 10.12.1971 pod numerem A/748
  • Źródła: Kotlarz G., Pawłowski J., Węzeł kolejowy Bydgoszcz 1851-2014, Wydawnictwo Eurosprinter, Rybnik 2014; nid.pl, OpenStreetMap
  • Zdjęcia wykonane: 2021-03-10


Jedna uwaga do wpisu “Dawny gmach Dyrekcji Kolei w Bydgoszczy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.