Pomniki i tablice pamiątkowe Torunia – cz. 29

Pierwszy jesienny wpis z cyklu prezentującego toruńskie pomniki i tablice pamiątkowe poświęcę pomnikowi Bawarczyków – żołnierzy bawarskich, którzy od 7 lutego do 18 kwietnia 1813 roku bronili Torunia (razem z żołnierzami polskimi i francuskimi) przed rosyjsko-pruskim korpusem oblężniczym. Brygada piechoty bawarskiej liczyła ponad 4 tysiące żołnierzy, a została zdziesiątkowana głównie przez tyfus. W wyniku choroby, ale także wskutek walk zmarło wówczas 967 Bawarczyków. Zostali oni pochowani w zbiorowym grobie w okolicy dzisiejszej ulicy Bawarczyków, na terenie m.in. obecnego Zespołu Szkół Technicznych przy ulicy Legionów.

Inicjatywa postawienia pomnika powstała w 1885 roku, a wyszedł z nią szef sztabu generalnego armii bawarskiej hr. Max Verri della Bosia. Dwa lata później rząd Bawarii wykupił miejsce pod pomnik (potrzebna była zgoda cesarza Wilhelma, początkowo niechętnego realizacji upamiętnienia żołnierzy, którzy walczyli w 1813 roku u boku Polaków, przeciw wojskom pruskim), a 26 maja 1888 roku dokonano uroczystego odsłonięcia pomnika, zbudowanego ze składek pułków bawarskich.

Pomnik jest 2-metrowym obeliskiem z szarego granitu i stoi na podstawie betonowej. Zaprojektował go i wykonał mistrz murarski Reinecke. Uwagę zwraca okrągła plakieta, na której znajduje się godło królestwa Bawarii. Tuż pod nią wykuty został napis w języku niemieckim, który – po przetłumaczeniu na polski – brzmi: „Dla wspomnienia Bawarczyków, którzy w roku 1813 polegli i zmarli w czasie obrony Torunia”.

Niestety, miejsce dawnego cmentarza i pomnik były wielokrotnie profanowane i niszczone (Polacy utożsamiali Bawarczyków z pruskim zaborcą). W 1928 roku pomnik został odnowiony i na nowo ogrodzony – niemałą w tym rolę odegrała Szkoła Podchorążych Artylerii, która próbowała uświadomić rolę żołnierzy bawarskich w obronie Torunia w 1813 roku.

Powojenna budowa wspomnianej szkoły zatarła ślady po cmentarzu (choć ludzkie kości były odkrywane w latach późniejszych, przy okazji np. budowy bloków mieszkalnych). Sam pomnik zmieniał swoje miejsce i dziś znajduje się obok Zespołu Szkół Technicznych, na skwerku przy skrzyżowaniu ulic: Legionów i Bawarczyków.

Toruń | pomnik Bawarczyków | widok ogólny | od południowego-wschodu | stan na 2017-10-26

Toruń | pomnik Bawarczyków | widok ogólny | od południowego-wschodu | stan na 2017-10-26

Toruń | pomnik Bawarczyków | medalion z godłem Bawarii | od południowego-wschodu | stan na 2017-10-26

Toruń | pomnik Bawarczyków | pamiątkowy napis | od południowego-wschodu | stan na 2017-10-26

Toruń | pomnik Bawarczyków | widok ogólny | od wschodu | stan na 2017-10-26

 

 

Źródła:

 

 

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.